Bezpieczeństwo, którego gmina nie zbuduje sama
Bez współpracy międzysamorządowej gmina nie pozyska w latach 2027-2031 środków na przedsięwzięcia z zakresu ochrony ludności. Ostrzegał nas przed tym pan Jarosław Komża, ekspert Związku Miast Polskich, podczas III Forum Samorządności Aglomeracji Konińskiej, które 10 listopada odbyło się w Domu Zemełki w Koninie.
Dwa wcześniejsze spotkania dotyczyły partnerstwa, ZIT oraz wyzwań środowiskowych, klimatycznych i energetycznych. Trzecie poświęciliśmy pytaniu, jak samorządy naszej Aglomeracji mogą wspólnie wzmacniać bezpieczeństwo mieszkańców, ciągłość usług publicznych i gotowość do reagowania na sytuacje kryzysowe.
Nowa perspektywa finansowa
Katarzyna Stachura z Ministerstwa Funduszy i Polityki Regionalnej opisała nam stan prac nad perspektywą 2028-2034 i wskazała miejsce instrumentów terytorialnych w nowym systemie. Dyskutowaliśmy , czy korzystne będzie przekształcenie dotychczasowej formy prawnej związków ZIT, stowarzyszeń lub porozumień, w związek komunalny lub też związek rozwojowy.
Michał Kurzawski z Urzędu Marszałkowskiego Województwa Wielkopolskiego podał skalę nowej perspektywy. Na politykę regionalną przewidziano około 35 mld euro, z czego 44 proc. trafi do zarządzania samorządom województw. W Wielkopolsce zgłoszono do tej pory 1495 propozycji projektów o łącznej wartości 64,2 mld zł. Wciąż otwarte pozostają pytania o formę prawną związków ZIT, o to, czy każda strategia ZIT będzie musiała być strategią rozwoju ponadlokalnego, i o definicję projektu zintegrowanego.
Ochrona ludności
Jarosław Komża przedstawiał pakiet odporności gminy, który obejmuje dziesięć elementów. Należą do nich awaryjne zasilanie kluczowych obiektów, zaopatrzenie w wodę i żywność, magazyn zasobów ochrony ludności, lokalny punkt przetrwania, awaryjna łączność oraz system ostrzegania mieszkańców.
Wyniki badania 70 miast średnich pokazują, jak daleko jest do tego standardu. Infrastrukturę ochrony ludności uznało za niewystarczającą aż 79 % respondentów, choć w tych miastach trwa jej odtwarzanie, modernizacja i rozbudowa. Współpracę z sąsiednimi gminami nawiązało natomiast tylko 47 % burmistrzów i prezydentów. Czternaście procent nie planuje jej w najbliższym czasie.
Finansowanie
Krzysztof Antczak z Banku Gospodarstwa Krajowego omówił z gośćmi możliwości pożyczek z Funduszu Bezpieczeństwa i Obronności, finansowanego z Krajowego Planu Odbudowy. Do dyspozycji jest aż ponad 15 mld zł. Samorządy mogą pożyczać z zerowym oprocentowaniem, spłacać swoje zobowiązanie przez okres do 20 lat, a kwalifikujące się jednostki mogą liczyć na umorzenie aż 20 proc. kapitału. Warto o tym mówić, to bardzo ważna informacja dla wszystkich samorządów, zwłaszcza w świetle ostatnich napięć w świecie.
Rozmowy w grupach
Po wystąpieniach uczestnicy mieli okazję sprawdzić, jak wspólne bezpieczeństwo wygląda w praktyce. Rozeszli się do czterech grup, a każda zajęła się innym fragmentem tego samego problemu. Jarosław Komża zebrał wokół siebie praktyków ochrony ludności. Rozmawiali o wykorzystaniu infrastruktury i obiektów podwójnego zastosowania oraz o współpracy między samorządami i instytucjami. Młodzi mieszkańcy aglomeracji zastanawiali się, czego oczekują od władz lokalnych i w jakiej formie chcą z nimi rozmawiać. Jędrzej Szynkowski z Design Thinking Institute prowadził tę rozmowę tak, by perspektywa młodych mogła zderzyć się z doświadczeniem samorządowców. Seniorzy, podczas bardzo interaktywnego spotkania z doradcami klimatyczno-energetycznymi Wojewódzkiego Funduszu Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej w Poznaniu (Marek Korcz, Sławomir Urbaniak i Kinga Świtalska), usłyszeli od nich jak ich codzienne wybory dotyczące energii wiążą się z klimatem, jaki wpływ może mieć to zarówno na nich, jak i przyszłe pokolenia. W czwartej grupie zespół Poznańskiego Centrum Superkomputerowo-Sieciowego zaprezentował projekt PSNC Energy Lab. Uczestnicy przetestowali wirtualny konfigurator przestrzeni i wskazali w swoim otoczeniu problemy, którym można przeciwdziałać przez regenerację przestrzeni.
Wniosek jaki można wysnuć na podstawie wszystkich naszych rozmów to refleksja, że kryzys nie zatrzymuje się na granicy gminy, zatem przygotowanie do niego też nie powinno.
Dziękujemy.
Dziękujemy wszystkim uczestnikom naszego wydarzenia za czas, pytania i pracę . Dziękujemy prelegentom i prowadzącym rozmowy. Dziękujemy przede wszystkim naszym członkom, bo to ich współpraca sprawia, że Forum, a także wszystko co robimy – ma sens.
Prezentacje :
Fot. Mirosław Jurgielewicz
Projekt: „Aglomeracja Konińska – trwały i wspólny rozwój poprzez Zintegrowane Inwestycje Terytorialne” nr FEWP.07.04-IZ.00-0001/23-00 realizowany w ramach: Priorytetu 07 „Fundusze europejskie na wielkopolskie inicjatywy lokalne” Działania 07.04 „Wspieranie instrumentów terytorialnych ZIT” Programu Fundusze Europejskie dla Wielkopolski 2021-2027
