Autobus wyjechał z Konina o dziewiątej rano. Trzy godziny później grupa stała już na Księżym Młynie, w miejscu, gdzie fabryczne mury z czerwonej cegły pamiętają czasy, kiedy Łódź żyła z bawełny. Dla uczestników i uczestniczek pierwszej edycji Akademii Młodych Liderów i Liderek Aglomeracji Konińskiej to był początek trzech dni, które miały pokazać coś więcej niż zabytki – jak miasto uczy się żyć na nowo po upadku przemysłu, który je stworzył.
To pytanie nie jest dla uczestników AML abstrakcyjne. Program działa w Wielkopolsce Wschodniej, regionie przechodzącym sprawiedliwą transformację po wygaszaniu górnictwa węgla brunatnego. Łódź przeszła podobną drogę wcześniej i o kilka dekad wcześniej niż Konin zaczyna dziś. Dlatego wybór tego miasta na wizytę studyjną nie był przypadkowy.
Dzień pierwszy: ścieżki rewitalizacji i pytanie o przyszłość
Program pierwszego dnia zaczął się od spaceru edukacyjnego po Łodzi, śladem procesów rewitalizacji. Grupa podzieliła się na dwa zespoły prowadzone przez Paulinę i Piotra, każdy przemierzał inną trasę przez dzielnice, w których dawne fabryki zamieniły się w lofty, galerie i przestrzenie coworkingowe. Uczestnicy zobaczyli na własne oczy, że rewitalizacja to nie tylko odnowiona elewacja. To decyzje o tym, kto w takiej przestrzeni później mieszka i pracuje.
Po obiedzie w okolicach Centrum Promocji i Rozwoju Inicjatyw Obywatelskich Opus przyszedł czas na warsztaty „Co dalej z nami?”, poprowadzone przez Adriana i Paulinę. To właśnie tu młodzi liderzy z Konina, Ślesina, Kramska i pozostałych gmin Aglomeracji przenieśli lekcję z ulic Łodzi na grunt własnych planów. Dzień zakończył się zameldowaniem w hotelu i wspólną kolacją, pierwszą okazją, żeby podsumować wrażenia przy stole, a nie w autobusie.
Dzień drugi: kamera, mikrofon i rozmowa z człowiekiem, który zmieniał miasto
Wtorek zaczął się w EC1 Łódź, dawnej elektrociepłowni, dziś jednym z najważniejszych centrów nauki i kultury w mieście. Grupa podzieliła się na dwa warsztaty równoległe: jedna część uczyła się podstaw charakteryzacji filmowej, druga poznawała pracę dźwiękowca na warsztatach „Dźwięk w pigułce”. Obie grupy spotkały się później na wystawie „Materia Kina, jak powstaje film?”, gdzie teoria z warsztatów zderzyła się z praktyką pokazaną krok po kroku.
Stamtąd krótki spacer zaprowadził uczestników do siedziby TVP3 Łódź, gdzie zwiedzili studio telewizyjne. Po obiedzie program przeniósł się do Manufaktury, dawnego kompleksu fabrycznego Izraela Poznańskiego, dziś jednego z największych centrów handlowo-kulturalnych w Polsce. Tam, w ramach gry terenowej, młodzi liderzy spotkali Stanisława Roszczyka, działacza społecznego związanego z Łodzią od lat. Rozmowa o pracy na rzecz lokalnej społeczności dała uczestnikom coś, czego nie da żadne muzeum: perspektywę osoby, która sama decydowała się działać, zamiast czekać, aż ktoś inny to zrobi.
Dzień trzeci: muzeum, kanał „Dętka” i spotkanie z radnymi
Ostatni dzień wizyty zaczął się od historii przemysłowego imperium, które ukształtowało Łódź. W Muzeum Miasta Łodzi grupa wzięła udział w lekcji muzealnej poświęconej wystawie „Imperium Izraela K. Poznańskiego”, opowieści o fabrykancie, którego fortuna i decyzje wciąż widoczne są w architekturze miasta. Zaraz potem uczestnicy zeszli pod ziemię, do Muzeum Kanału „Dętka”, gdzie XIX-wieczna infrastruktura miejska tłumaczy więcej o codziennym życiu dawnej Łodzi niż niejeden podręcznik.
Punktem kulminacyjnym wizyty było spotkanie z Radnymi Miejskimi w Małej Sali Obrad Urzędu Miasta Łodzi przy ulicy Piotrkowskiej. Dla uczestników programu, którzy sami uczą się dziś, jak działa samorząd i jak wygląda praca na rzecz swojej gminy, rozmowa z osobami, które podejmują takie decyzje na co dzień w blisko 700-tysięcznym mieście, zamknęła całą wizytę klamrą. To, co widzieli w fabrykach, muzeach i na ulicach przez trzy dni, miało swoje źródło właśnie tutaj, w salach, gdzie zapadają decyzje o kierunku rozwoju miasta.
Do Konina uczestnicy wrócili wieczorem, z głowami pełnymi wrażeń i, jak pokazuje program tych trzech dni, z konkretnym materiałem do przemyślenia własnej roli w naszej aglomeracji.
Dlaczego ta wizyta ma znaczenie
Akademia Młodych Liderów i Liderek Aglomeracji Konińskiej to program Stowarzyszenia Aglomeracja Konińska, realizowany wspólnie ze Szkołą Liderstwa im. Zbigniewa Pełczyńskiego z Warszawy. Jego celem jest przygotowanie młodych mieszkańców regionu do aktywnego udziału w życiu publicznym, w czasie kiedy Wielkopolska Wschodnia mierzy się z jednym z najtrudniejszych wyzwań ostatnich dekad, czyli transformacją gospodarczą po wygaszeniu górnictwa węgla brunatnego.
Wizyta studyjna w Łodzi pokazała uczestnikom miasto, które przeszło własną, bolesną transformację i wyszło z niej silniejsze. Nie jako gotową instrukcję, bo każdy region ma inną historię, ale jako dowód, że upadek jednej gałęzi gospodarki nie musi oznaczać upadku miasta. Może oznaczać jego ponowne narodziny, pod warunkiem że znajdą się ludzie gotowi tę zmianę poprowadzić.
Projekt „Akademia Młodych Liderów i Liderek Aglomeracji Konińskiej” (nr FEWP.10.01-IZ.000036/24) finansowany jest ze środków programu Fundusze Europejskie dla Wielkopolski 2021-2027.
